Sposób oznaczania materiałów tworzonych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji staje się coraz ważniejszym elementem pracy z treściami cyfrowymi. Nie chodzi wyłącznie o widoczny napis informujący odbiorcę o pochodzeniu materiału. W ogromnej liczbie przypadków znaczenie ma także oznaczenie techniczne, które może zostać odczytane przez odpowiednie systemy.
Właśnie w tym kontekście pojawiają się rozwiązania określane jako AI Watermark Studio czy Watermark AI Generator. Ich zadaniem może być dodawanie do obrazu, filmu, dźwięku albo innego materiału informacji pozwalającej rozpoznać jego sztuczne pochodzenie. W praktyce istotne jest natomiast rozróżnienie pomiędzy zwykłym widocznym znakiem wodnym a oznaczeniem maszynowo czytelnym. Sam napis na grafice nie musi spełniać tej samej funkcji co techniczny znacznik zapisany w sposób umożliwiający późniejsze wykrycie.
Temat nabrał dodatkowego znaczenia wraz z zastosowaniem przepisów dotyczących przejrzystości określonych w unijnym AI Act. Od 2 sierpnia 2026 roku obowiązują przepisy art. 50 dotyczące określonych systemów AI, w tym oznaczania treści wygenerowanych albo zmodyfikowanych przez sztuczną inteligencję. Dostawcy systemów generatywnych mają zagwarantować oznaczenia w formacie maszynowo czytelnym, które umożliwiają wykrywanie sztucznego pochodzenia materiału. Rozwiązania techniczne powinny przy tym uwzględniać ich skuteczność, niezawodność, możliwość współdziałania z innymi systemami oraz ograniczenia wynikające z działu treści. Nie znaczy to jednakże, że właściwie każdy plik powstały przy użyciu dowolnego narzędzia AI w sposób automatyczny podlega identycznym wymaganiom. Zakres zadań zależy w głównej mierze od rodzaju systemu, sposobu zastosowania materiału i tego, czy mamy do czynienia z generowaniem treści, czy tylko ze standardową pomocą przy jej edycji.
W codziennej pracy problem na prawdę bardzo często pojawia się dopiero na etapie publikacji. Materiał może być wielokrotnie zapisywany, przesyłany pośród programami lub poddawany zmianom rozdzielczości, kompresji i formatowania. Każda z takich operacji może posiadać znaczenie dla sposobu przechowywania informacji związanej z pochodzeniem pliku, dlatego samo dodanie oznaczenia nie powinno być traktowane jako jedyny szczegół całego procesu. Watermark AI Generator może być używany do przygotowania oznaczonych materiałów, niemniej jednak trzeba też sprawdzić, jaki rodzaj znacznika faktycznie projektuje dane rozwiązanie i czy jest on możliwy do odczytania przez inne narzędzia. W przypadku treści publikowanych w różnorakich kanałach dochodzi jeszcze kwestia widocznego poinformowania odbiorców. Unijne wytyczne rozróżniają bowiem techniczne oznaczenie materiału od zadań dotyczących czytelnego ujawnienia określonych treści, takich jak deepfake albo dobrane materiały tekstowe dotyczące spraw publicznych.
Warto także zwrócić uwagę na okres przejściowy przewidziany dla części systemów wprowadzonych na rynek przed dwie sierpnia 2026 roku. W przyrównaniu do obowiązku oznaczania i wykrywania treści generowanych przez AI mogą one korzystać z czasu na implementację do dwie grudnia 2026 roku. Równocześnie materiały wygenerowane przed dwie sierpnia 2026 roku nie wymagają automatycznego oznaczania z mocą wsteczną. Z punktu widzenia osób przygotowujących publikacje oznacza to konieczność sprawdzania nie tylko i wyłącznie samego materiału, niemniej jednak również daty jego powstania, sposobu wykorzystania a także roli danego systemu AI w procesie tworzenia. Pojęcie AI content under new EU regulations obejmuje więc zagadnienie szersze niż dodanie prostego napisu „AI”. Istotne stają się format oznaczenia, możliwość jego wykrycia, charakter wygenerowanej treści oraz okoliczności jej udostępnienia.
Więcej: AI content under new EU regulations.