Rozmieszczenie przewodów w projekcie instalacji elektrycznej

Przygotowanie instalacji w obiekcie zaczyna się od analizy jego funkcji, lecz na tym etapie nie zawsze wiadomo jeszcze, jak z dokładnością będzie wyglądało wyposażenie. Trzeba więc podejmować decyzje na podstawie dostępnych informacji i jednocześnie zostawić odpowiednią sposobność późniejszych przeróbek. Projektowanie instalacji elektrycznych i teletechnicznych obejmuje między innymi określenie zapotrzebowania na energię, rozmieszczenie odbiorników, wyznaczenie tras przewodów oraz zobowiązanie miejsc, w których będą znajdowały się urządzenia poszczególnych systemów.

W praktyce duże znaczenie ma sposób korzystania z wnętrz. Całkiem inaczej wygląda układ dla powierzchni, w której urządzenia są używane sporadycznie, a całkiem inaczej dla miejsca z wieloma stanowiskami pracy lub odbiornikami działającymi przez dłuższy czas. Już na początku warto sprawdzić, czy przyjęte rozmieszczenie punktów odpowiada rzeczywistemu układowi wyposażenia. Korekta utworzona na rysunku jest zwykle łatwiejsza niż zmiana gotowej instalacji po zakończeniu prac wykończeniowych.

Podczas opracowywania dokumentacji istotne jest również rozdzielenie poszczególnych funkcji instalacji. Obwody zasilające urządzenia o różnych parametrach pracy nie powinny być planowane przypadkowo, ponieważ sposób ich podziału wpływa później na obsługę całego układu. Znaczenie ma także rozmieszczenie elementów, do których będzie trzeba uzyskać dostęp. Rozdzielnica umieszczona w miejscu łatwym do wskazania na rzucie nie zawsze będzie wygodna w faktycznym użytkowaniu. Po zrealizowaniu zabudowy może okazać się, że przestrzeń przed nią została ograniczona. Tożsamy problem tyczy się elementów teletechnicznych. Szafa, punkt dystrybucyjny czy miejsce zakończenia przewodów powinny być uwzględnione razem z przestrzenią potrzebną na podłączenia i późniejsze prace. W sytuacji większej liczby kabli znaczenie ma także ich uporządkowanie. Bez czytelnego oznaczenia poszczególnych tras odnalezienie konkretnego połączenia może być czasochłonne, szczególnie gdy instalacja jest użytkowana przez wiele lat i była w tym okresie kilkakrotnie modyfikowana.

Przy planowaniu części teletechnicznej trzeba spojrzeć na budynek jak na układ połączonych ze sobą punktów. Monitoring, sieć komputerowa, kontrola dostępu, domofony czy systemy automatyki mogą korzystać z różnych przewodów i urządzeń, niemniej jednak ich trasy na prawdę często przebiegają przez te same przestrzenie. To wymaga koordynacji już na etapie dokumentacji. W praktyce nie wystarczy określić, że w danym pomieszczeniu ma znajdować się punkt sieciowy. Powinno się także ustalić jego położenie względem biurka, urządzenia lub innego elementu wyposażenia, a następnie sprawdzić, jak przewód zostanie doprowadzony do miejsca zbiorczego. Przy dużych odległościach i rozbudowanych trasach pojawiają się dodatkowe ograniczenia związane z długością przewodów, sposobem ich prowadzenia oraz dostępnością przestrzeni. Dlatego rozwiązania stosowane w niewielkim budynku nie za każdym razem można bez przeróbek przenieść do większego obiektu. Każda instalacja wymaga odniesienia do konkretnego układu wnętrz i przewidywanych funkcji.

Na wykonanie instalacji wpływa także kolejność robót budowlanych. Część przewodów zostaje ułożona w miejscach, które później są zakrywane, dlatego moment utworzenia poszczególnych prac ma znaczenie dla sposobności wprowadzenia poprawek. Jeżeli już po zamknięciu ściany okaże się, że punkt został przesunięty lub zabrakło przewodu w określonym miejscu, korekta może wymagać ingerencji w gotową powierzchnię. Zdarza się również, że podczas realizacji pojawia się konieczność ominięcia elementu konstrukcyjnego lub innej instalacji. Wówczas zmiana trasy powinna być oceniona nie tylko pod kątem sposobów technicznego zaprojektowania, niemniej jednak również jej wpływu na pozostałe części układu. Ważne jest późniejsze naniesienie takich zmian do dokumentacji. Rysunek odpowiadający rzeczywistemu przebiegowi przewodów ma znaczenie w trakcie kolejnych remontów, rozbudowy systemów czy lokalizowania konkretnego połączenia. Właśnie dlatego projektowanie instalacji elektrycznych i teletechnicznych obejmuje nie tylko stopień tworzenia pierwotnych wymagań, lecz również uporządkowanie informacji, które powstają podczas realizacji.

Zobacz również: projektant oddymiania.